|
تحقيقات در مديريت منابع انسانى
مهمترين وظيفه مديران يك سازمان، اتخاذ تصميمات صحيح به منظور تحقق اهداف سازمان است. مديران نيروى انسانى، براى جذب و پرورش و حفظ نيروى انسانى به اتخاذ تصميمات اساسى و حلوفصل مسائل مربوط به نيروى انسانى مىپردازند. براىاينكه مديران در اتخاذ تصميمات و حلوفصل مسائل سازمانى كارايى بيشترى داشته باشند مىبايست ابتدا در مورد مسائل، اطلاعات لازم را جمعآورى و تجزيه وتحليل نمايند تا بتوانند تصميمات مناسب اخذ نمايند. مديران اثربخش در سازمان سعى مىنمايند تصميمات آنها بر اساس اطلاعات صحيح جمعآورى شده، باشد و در جمعآورى اطلاعات لازم از روشها و تحقيقات نظامدار بهجاى روشهاى ذهنى، استفاده نمايند. امروزه توانايى هدايت تحقيقات منابع انسانى يكى از وظايف مهم مديران نيروى انسانى است. مديران مذكور با مبادرت به تحقيقات منابع انسانى، مسائل مربوط به نيروى انسانى را شناسايى مىكنند و براى تحقق اهداف گروهى و يا سازمانى به حلوفصل مسائل و اتخاذ تصميمات مربوط مىپردازند. هر چه شرايط محيطىِ سازمانها پيچيدهتر و نامعينتر باشد اهميت اين وظيفه براى حفظ بقاى سازمان بيشتر جلوه مىكند، زيرا نيروى انسانى بايد موجبات حفظ و تداوم رشد سازمان را فراهم كند.
تعريف تحقيقات منابع انسانى
هنگامىكه واژه تحقيق بهكار گرفته مىشود يك بررسى نظامدار و هدفدار براى برقرارى ارتباط بين دو يا چند متغير و يا پديده مدنظر است. تحقيق در منابع انسانى عبارت است از: جمعآورى اطلاعات و بررسى نظامدار واقعيات و مسائل مربوط به منابع انسانى براى بررسى و حلوفصل مسائل و اتخاذ تصميمات مربوط. چنانچه اين فرآيند بهطور كامل و صحيح در سازمان دنبال گردد باعث مىشود مديران بر اساس اطلاعات واقعى به اتخاذ تصميمات و تدوين برنامهها بپردازند. در سازمانهايى كه اين وظيفه مهم به دليل كمبود بودجه و يا عدم اطلاع و آگاهى از آن انجام نمىگيرد تصميمات بر اساس ذهنيات اخذ مىشود، همچنين با حادشدن مسائل مربوط، موجب كاهش بهرهورى و ايجاد بسيارى مسائل ديگر مىگردد.
مزاياى تحقيقات در مديريت منابع انسانى
كاربرد تحقيقات در مديريت منابع انسانى، زياد و فزاينده است. معمولاً سازمانها در انجام آن مشكلاتى دارند. يكى از مشكلات، زمان و هزينهبر بودن تحقيقات است و معمولاً منافع آن در كوتاهمدت، شناسايى و مشهود نمىشود و به راحتى نمىتوان در مورد آنها به تجزيهوتحليل هزينه و منافع پرداخت. اين مسأله درصورتى ايجاد مىگردد كه مديران داراى نگرش و ديدى كوتاهمدت در مورد عملكرد و بهرهورى باشند. مشكل ديگرى كه در اين مورد در بعضى سازمانها وجود دارد، عدم وجود و دستيابى به متخصصان با تجربه در امر تحقيقات مىباشد. مديران بايد براى هدايت تحقيقات منابع انسانى و تأمين مهارتهاى لازم به جذب متخصصان در علم آمار و كامپيوتر بپردازند. بههرحال تحقيقات منابع انسانى داراى كاربردها و مزاياى زيادى است. تحقيقات مىتواند به فهم و شناخت بيشتر در مورد سازمان و مسائل نيروى انسانى و بهبود عملكرد مديريت منابع انسانى منجر شود، براى مثال تحقيقات مىتواند در مورد موضوعات و مسائل زير صورت گيرد:
بررسى ميزان حقوق مؤثر در سازمان و محيط؛
اثربخشى منابع مختلف كارمنديابى؛
بررسى اعتبار آزمونها؛
اثربخشى برنامههاى آموزشى؛
بررسى اثربخشى سبك مديريت سرپرستان؛
تجزيهوتحليل شغل؛
بررسى نيازهاى كاركنان؛
اعتبار نظام ارزيابى عملكرد؛
بررسى نگرش كاركنان نسبت به نظام پاداش؛
بررسى علل حوادث در محيط كار.
با تحقيق در مورد موضوعات مذكور و شناسايى ارتباطِ پديدهها بينش و عملكرد بهتر مديريت منابع انسانى تأمين مىشود. همچنين انجام اقدامات اصلاحى و تغييرات لازم بر اساس نتايج تحقيقات، بهبود رضايت شغلى و عملكرد فردى و سازمانى را در پى دارد.
تحقيقات منابع انسانى در محيطهاى پيچيده و متغير، اهميت بيشترى دارد. در محيط كارى متغير ماهيت نيروى كار در حال تغيير است، نيازها و انتظارات نيروى انسانى تغيير مىكند، ماهيت واقعى كار بهطور سريع تغيير مىيابد و بسيارى تغييرات اساسى ديگر در سازمانها صورت مىگيرد. بر اساس اين تغييرات سبكهاى مديريت بايد تغيير يابد و بسيارى اصلاحات ديگر صورت گيرد. شناسايى تغييرات لازم و انجام اقدامات اصلاحى به مدد تحقيقات منابع انسانى صورت مىپذيرد.
با تحقيقات مذكور، مديران منابع انسانى وظايف اجرايى زير را با كارآيى بيشترى انجام مىدهند:
در برنامهريزى نيروى انسانى، بررسى و شناسايى نوع و ماهيت نيروى انسانى موجود و مورد نياز با كمك تحقيقات صورت مىپذيرد؛ لذا تعيين موجودى مديريت و موجودى مهارت سازمان و شناسايى افرادى كه شايستگى مديريت را دارا هستند از طريق تحقيقات انجام مىگيرد.
كارمنديابى و شناسايى منابع و روشهاى كارمنديابى براى جذب افراد مناسب بهمدد تحقيقات مربوط صورت مىگيرد.
انتخاب نيروى انسانى و بررسى شيوههاى انتخاب متقاضيان شايسته، آزمونها و مصاحبهها از طريق تحقيقات صورت مىگيرد.
آموزش و توسعه نيروى انسانى، تعيين نيازهاى آموزشى، بررسى اثربخشى برنامههاى آموزشى، انتخاب روش مناسب براى آموزش با كمك تحقيقات با كارآيى بيشتر صورت مىگيرد.
طراحى نظام جبران خدمات انگيزشى، بررسى نيازهاى كاركنان، بررسى نگرش كاركنان به حقوق و پاداش، تعيين ارتباط بين حقوق و عملكرد و افزايش انگيزه و شيوههاى بهبود جبران خدمات غيرمالى از طريق تحقيقات علمى صورت مىگيرد.
نظام ارزيابى عملكرد، تعيين روش ارزيابى عملكرد در سطوح مختلف، شناسايى شاخصهاى ارزيابى عملكرد، بررسى نگرش كاركنان به نظام ارزيابى عملكرد به مدد تحقيقات مربوط بهتر صورت مىگيرد.
تحقيقات در ساير وظايف اجرايى مديريت منابع انسانى، كاربرد وسيع دارد و با توجه به آن، عملكرد مربوط با اثربخشى و كارآيى بيشتر انجام مىشود.
برگرفته از کتاب (مدیریت منابع انسانی) دکتر حسن زارعی متین |
